PCB tasarımı bittiğinde kart henüz yalnızca bilgisayardadır. Üretim için tasarımın, üretim makinelerinin anladığı bir dosya setine dönüştürülmesi gerekir. Bu set iki gruba ayrılır: çıplak kartın üretimi için gerekenler ve parçaların kart üzerine dizilmesi (montaj) için gerekenler.
Gerber Dosyaları
Gerber, PCB endüstrisinin ortak dilidir. Her katman ayrı bir dosyadır ve kartın o katmanda neye benzeyeceğini tarif eder. Günümüzde genişletilmiş Gerber (RS-274X) ya da katman bilgisini dosyanın içinde taşıyan Gerber X2 kullanılır.
| Katman | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Üst ve alt bakır | Yollar, pedler ve bakır dökümler |
| İç bakır katmanlar | Çok katmanlı kartlarda iç sinyal ve düzlem katmanları |
| Lehim maskesi | Kartı kaplayan koruyucu boyanın açık kalacağı yerler (pedler) |
| Serigrafi | Parça referansları, logolar ve işaretler |
| Lehim pastası | Dizgide kullanılacak şablonun (stencil) açıklıkları |
| Kart dış hattı | Kartın kesileceği sınır, iç kesimler ve yuvalar |
Dosyaları göndermeden önce bir Gerber görüntüleyicide açıp katmanların eksiksiz ve doğru hizalı olduğunu görmek, en sık yapılan hataları baştan yakalar.
Delik (Drill) Dosyası
Deliklerin konumu ve çapı Gerber'de değil, genellikle Excellon biçimindeki ayrı bir delik dosyasında bulunur.
- Metalize (PTH) ve metalize olmayan (NPTH) delikler çoğunlukla ayrı dosyalarda verilir. Montaj delikleri ve bazı konnektör pimleri metalize olmamalıdır.
- Birim ve sayı biçimi (mm ya da inç, ondalık basamak sayısı) Gerber dosyalarıyla uyumlu olmalıdır; aksi hâlde delikler yanlış yere düşer.
- Yuvalar (slot) delik dosyasında ya da dış hat katmanında açıkça tanımlanmalıdır.
Üretim Notları
Bazı bilgiler Gerber'den okunamaz ve ayrıca belirtilmelidir. Kısa bir üretim notu şunları içermelidir:
- Kart kalınlığı (standart 1,6 mm) ve malzeme (FR-4, gerekirse yüksek Tg)
- Bakır kalınlığı (ör. 35 µm / 1 oz) ve katman dizilimi
- Yüzey kaplama (HASL, kurşunsuz HASL ya da ENIG)
- Lehim maskesi ve serigrafi rengi
- Empedans kontrolü, panel ya da özel tolerans gibi özel istekler
Malzeme Listesi (BOM)
Kart dizgiye gidecekse en kritik dosya malzeme listesidir. İyi bir BOM, her satırda tek bir parçayı eksiksiz tanımlar:
| Sütun | Örnek |
|---|---|
| Referanslar | R1, R4, R7 |
| Adet | 3 |
| Değer | 10 kΩ, %1 |
| Paket | 0603 |
| Üretici | Yageo |
| Üretici parça numarası (MPN) | RC0603FR-0710KL |
| Not | Muadil izni, takılmayacak (DNP) bilgisi |
Üretici parça numarası olmayan bir BOM'da "10 µF kondansatör" gibi belirsiz satırlar kalır; bu da yanlış gerilim değerinde ya da yanlış malzemeden parça alınmasına yol açabilir.
Dizgi Konum Dosyası (CPL)
Pick-and-place ya da centroid dosyası olarak da bilinen bu dosya, her parçanın kart üzerindeki konumunu ve yönünü verir: referans, X ve Y koordinatı, dönüş açısı ve kartın hangi yüzünde olduğu.
Tasarım programları ile dizgi makineleri dönüş açısı için farklı referanslar kullanabilir. Diyot, entegre ve elektrolitik kondansatör gibi yönlü parçaların ters dizilmesinin en sık nedeni budur. Dizgiden önce üreticinin hazırladığı yerleşim önizlemesini kontrol etmek bu riski büyük ölçüde azaltır.
Montaj Çizimi ve Diğer Dosyalar
- Montaj çizimi: Parça yerleşimini ve yön işaretlerini gösteren PDF; elle yapılacak işlerde ve kontrolde kullanılır.
- Netlist (IPC-D-356): Üreticinin kartları elektriksel testten geçirmesine yardımcı olur.
- 3D model (STEP): Kutu ve mekanik uyum kontrolleri için.
Sık Yapılan Hatalar
- Kart dış hattının eksik olması ya da farklı katmanlarda farklı çizilmesi
- Lehim pastası katmanının unutulması
- Delik dosyasının Gerber'den farklı birimde olması
- BOM'daki referansların PCB ile eşleşmemesi, takılmayacak parçaların işaretlenmemesi
- Dizgi dosyasında yönlü parçaların dönüş açılarının hatalı olması
- Serigrafinin pedlerin üzerine taşması
- Eski ve yeni revizyon dosyalarının karışması
Göndermeden Önce Kontrol Listesi
- Tüm Gerber katmanlarını bir görüntüleyicide açın; katman sayısını ve hizayı kontrol edin.
- Delik dosyasının Gerber ile aynı hizada ve aynı birimde olduğunu doğrulayın.
- Kart kalınlığını, bakır kalınlığını, yüzey kaplamayı ve renkleri üretim notuna yazın.
- BOM'daki her referansın PCB'de karşılığı olduğunu ve her satırda üretici parça numarası bulunduğunu kontrol edin.
- Dizgi dosyasındaki yönlü parçaların açılarını önizlemede kontrol edin.
- Dosya adlarına revizyon kodu ekleyin ve hepsini tek bir arşivde gönderin.
Sonuç
Doğru hazırlanmış bir dosya seti, üretimin hızlı ve sürprizsiz ilerlemesinin ön koşuludur. PCB üretimi hizmetimizde dosyalarınızı üretimden önce kontrol ediyor, uygun üretim seçeneklerini belirliyor ve süreci teslimata kadar takip ediyoruz. Tasarımınızın da gözden geçirilmesini isterseniz tasarım incelemesi hizmetimize göz atabilirsiniz.